سنجد؛ درختی که از دیرباز به عنوان داروی محلی شناخته می‌شود

سنجد (به لاتین: Elaeagnus) یکی از گیاهان دائمی‌سبز است که در مناطق معتدل و نیمه‌گرمسیری رشد می‌کند. این درخت یا درختچه کوچک به دلیل میوه‌های خوشمزه و خواص درمانی فراوان، همواره مورد توجه کشاورزان، طبی‌دانان و مردم عادی بوده است.

تاریخچه و توزیع جغرافیایی

سنجد بومی نواحی آسیای شرقی، خاورمیانه و بخش‌هایی از اروپا است. در ایران، این گیاه در مناطق مختلفی از جمله خوزستان، کرمان، اصفهان و برخی از نقاط کوهستانی دیده می‌شود. شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که مردم پیشین از میوه و برگ‌های سنجد برای تهیه خوراکی‌ها و داروهای ساده استفاده می‌کردند.

خواص دارویی سنجد

تقویت سیستم ایمنی بدن به دلیل داشتن ویتامین C و مواد آنتی‌اکسیدانی.
کاهش التهاب و دردهای مفصلی با مصرف عصاره برگ‌های سنجد.
بهبود عملکرد گوارش و رفع یبوست به دلیل فیبرهای موجود در میوه.
خواص ضد سرطانی نشان داده شده در برخی مطالعات پیش‌بالینی.

کاربردهای خوراکی سنجد

میوه‌های رسیده سنجد دارای طعم شیرین و تلخ ملایمی هستند که می‌توانند به صورت تازه خورده شوند یا در تهیه مربا، ژله، آبمیوه و شیرینی‌های سنتی به کار روند. همچنین، روغن استخراج‌شده از دانه‌های سنجد به عنوان یک منبع سالم چربی‌های غیراشباع در رژیم غذایی استفاده می‌شود.

نحوه پرورش و مراقبت از سنجد

برای کاشت سنجد، خاکی با زهکشی مناسب و pH متوسط (۶ تا ۷) توصیه می‌شود. این گیاه تحمل فشار شوری و خشکی را دارد، اما برای بهبود محصول بهتر است آبدهی منظم در دوره‌های خشک انجام گیرد. هرس سالانه برای حذف شاخه‌های بیمار و تشویق به رشد جوانه‌های جدید انجام می‌شود.

نتیجه‌گیری

سنجد نه تنها به عنوان یک منبع غذایی مغذی، بلکه به دلیل خواص درمانی متعدد، نقش مهمی در طب سنتی ایفا می‌کند. با توجه به سازگاری این گیاه با شرایط آب و هوایی مختلف و نیاز کم به مراقبت، می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای کشاورزان و علاقه‌مندان به باغچه‌های خانگی باشد.