روغن ترمز: نقش کلیدی در ایمنی و عملکرد خودرو

آلودگی، سایش و دمای بالا می‌توانند عملکرد سیستم ترمز را تحت تاثیر قرار دهند. در این میان روغن ترمز به عنوان عاملی حیاتی برای حفظ کارایی ترمزها و جلوگیری از خطرات جاده‌ای شناخته می‌شود.

چرا روغن ترمز اهمیت دارد؟

سیستم ترمز خودرو به دو بخش اصلی احتماسی (پد و دیسک) و هیدرولیکی (مشتق از روغن ترمز) متکی است. این روغن وظیفهٔ انتقال نیروی راننده به لنت‌ها و دیسک‌ها را دارد و ویژگی‌های زیر را باید دارا باشد:

پایداری در دماهای بالا برای جلوگیری از پیش‌نوشوگی (foaming)
مقاومت در برابر رطوبت و آب به‌منظور جلوگیری از جذب رطوبت
قابلیت روانکاری مناسب تا عدم سایش لوله‌ها و سیلندرها

انواع روغن ترمز

در بازار، انواع مختلفی از روغن ترمز موجود است که به‌طور عمده به دو دسته تقسیم می‌شوند:

روغن‌های گلیکول‑پروپیلن (DOT 3‑DOT 5.1): رایج در خودروهای سواری، دارای نقطهٔ جوش بالا و قابلیت انتقال فشار مناسب.
روغن‌های سیلیکونی (DOT 5): برای خودروهای کلاسیک و برخی خودروهای مسابقه‌ای استفاده می‌شود؛ مقاوم در برابر رطوبت ولی نیاز به منفصل‌سازی از سیستم‌های گلیکول‑پروپیلن دارد.

نحوهٔ تعویض و نگهداری روغن ترمز

پیش از شروع کار، مطمئن شوید که خودرو در سطح صاف و ایمن قرار دارد.
درپوش مخزن روغن ترمز را باز کرده و مقدار فعلی را بررسی کنید.
سایر رطوبت و آلودگی‌ها را با استفاده از سرنگ مخصوص یا ابزار استخراج هوا تصفیه کنید.
روغن قدیمی را به‌صورت کامل تخلیه کنید و مخزن را با روغن جدید پر کنید.
پمپ ترمز را چند بار فشار دهید تا حباب‌های هوا خارج شوند.
پایان کار با بررسی سطوح ترمز و اطمینان از عدم وجود نشتی انجام می‌شود.

سوالات متداول دربارهٔ روغن ترمز

آیا می‌توانم هر نوع روغن ترمز را جایگزین دیگری کنم؟: خیر. ترکیب شیمیایی متفاوت بین گلیکول‑پروپیلن و سیلیکونی باعث می‌شود که ترکیب دو نوع با هم منجر به شکست عملکرد سیستم ترمز شود. همیشه همان نوع توصیه‌شده توسط سازنده را استفاده کنید.
چند بار باید روغن ترمز تعویض شود؟: معمولاً هر ۲ تا ۳ سال یا هر ۴۰٬۰۰۰ تا ۶۰٬۰۰۰ کیلومتر (بسته به راهنمایی سازنده) نیاز به تعویض دارد. اما در شرایط شدید نظیر رانندگی مسابقه‌ای یا در مناطق کویری، ممکن است به‌طور منظم‌تری نیاز باشد.
آیا رطوبت می‌تواند به روغن ترمز آسیب بزند؟: بله. جذب آب باعث کاهش نقطه جوش روغن و بروز فوم‌سازی می‌شود که می‌تواند باعث ناکارآمدی ترمز شود. به همین دلیل نگهداری در ظروف بسته و تعویض منظم اهمیت دارد.

نتیجه‌گیری

بدون داشتن روغن ترمز مناسب و سالم، هیچ‌یک از سیستم‌های ایمنی خودرو به‌درستی کار نمی‌کند. انتخاب نوع صحیح، تعویض به‌موقع و مراقبت‌های دوره‌ای می‌تواند طول عمر ترمزها را افزایش داده و ایمنی رانندگان و سرنشینان را تضمین کند.