سوهان پزی: هنر پرطرفدار آشپزی در خانه

سوهان پزی یکی از روش‌های سنتی و محبوب برای تهیه نان‌های خوشمزه در بسیاری از مناطق ایران است. این روش با استفاده از سوهان، ابزار مخصوصی که شبیه یک نان‌پخت بزرگ است، انجام می‌شود و توانسته جایگاهی ویژه در میزبانی‌های خانوادگی و جشن‌های محلی پیدا کند.

تاریخچه سوهان پزی

سوهان پزی به دوره‌های قدیمی‌تر غذاهای روستایی باز می‌گردد. پیش از گسترش فرایندهای صنعتی، مردم برای پخت نان از سوهان‌های سنگی یا سفالی استفاده می‌کردند. این ابزارها به دلیل قابلیت حفظ رطوبت و توزیع یکنواخت حرارت، نتایج بهتری در طعم و بافت نان می‌دادند. با گذشت زمان، سوهان پزی به یک هنر دستی تبدیل شد و در این بین، مهارت‌های خاصی برای تنظیم دما و زمان پخت توسعه یافت.

مواد لازم برای سوهان پزی

آرد گندم با کیفیت
آب گرم
نمک
خمیر مایست (اختیاری)
روغن یا کره برای سطوح سوهان (اختیاری)

مراحل آماده‌سازی خمیر

آرد را در یک کاسه بزرگ ریخته و نمک را به آن اضافه کنید.
به تدریج آب گرم را به آرد اضافه کنید و هم بزنید تا خمیر نرم و کشدار به دست آید.
خمیر را به مدت 10 تا 15 دقیقه با دست ورز دهید تا بافت یکنواختی پیدا کند.
اگر از خمیر مایست استفاده می‌کنید، آن را به خمیر اضافه کرده و دوباره ورز دهید.
خمیر را به یک پارچه مرطوب بپوشانید و به مدت 30 تا 60 دقیقه استراحت دهید تا حجم آن دو برابر شود.

نحوه سوهان پزی

بعد از آماده‌سازی خمیر، سوهان را روی آتش یا منبع حرارتی مناسب گرم کنید. سوهان پزی نیاز به دمایی حدود 200 تا 250 درجه سانتیگراد دارد. برای جلوگیری از چسبیدن، می‌توانید سطح سوهان را با کمی روغن یا کره مالیده و سپس خمیر را به شکل دایره‌ای یا مستطیلی درون سوهان قرار دهید. در این مرحله مهم است که خمیر را به‌صورت یکنواخت پهن کنید تا در طول زمان پخت یکنواخت بپزد.

پس از قرار دادن خمیر در سوهان، درب سوهان را ببندید و به مدت 10 تا 15 دقیقه صبر کنید. پس از این زمان، نان سوهان پزی آماده است؛ رنگ طلایی و پوسته‌ای کمی سفت دارد که در عین حال داخل آن نرم و هوایی است.

انواع سوهان پزی در مناطق مختلف ایران

سوهان پزی خوزستانی: معمولاً با افزودن زعفران و گندم سیاه تهیه می‌شود و طعم ویژه‌ای دارد.
سوهان پزی اصفهانی: با استفاده از خمیر مایست و افزودن تخم گشنیز، به نان بوی خاصی می‌بخشد.
سوهان پزی شیراز: در این منطقه نان‌ها با ساندویچ کردن داخل سوهان، به‌صورت لایه لایه پخته می‌شوند.

فواید سلامتی سوهان پزی

سوهان پزی نه تنها از نظر طعم و بافت جذاب است، بلکه به دلیل روش پخت سنتی‌اش، برخی مزایای تغذیه‌ای نیز دارد:

حفظ مواد مغذی: دمای ثابت سوهان باعث می‌شود که ویتامین‌ها و مواد معدنی در آرد بهتر حفظ شوند.
کاهش چربی: در مقایسه با برخی روش‌های سرخ کردن، سوهان پزی نیازی به مقدار زیادی چربی ندارد.
هضم آسان‌تر: بافت نرم داخل سوهان پزی باعث می‌شود که هضم نان برای برخی افراد راحت‌تر باشد.

نتیجه‌گیری

سوهان پزی به عنوان یک هنر آشپزی سنتی، ترکیبی از تاریخ، فرهنگ و علم پخت است. با رعایت نکات دقیق در تهیه خمیر و تنظیم دما، می‌توانید نان‌های خوشمزه و سالمی را در منزل خود تجربه کنید. این روش نه تنها به شما امکان می‌دهد تا طعم‌های مختلف را امتحان کنید، بلکه فرصتی برای حفظ و انتقال یک بخش از میراث غذایی کشور به نسل‌های آینده فراهم می‌سازد.