روغن‌گیری (بجز ذرت) | بررسی دستگاه‌های خانگی و صنعتی + قیمت روغن‌های گیاهی

در سال‌های اخیر، علاقه‌مندان به تغذیه سالم و خودکفایی در تهیه‌ی روغن‌های نباتی، به سمت روغن گیری به جز روغن ذرت گرایش پیدا کرده‌اند. این مقاله به بررسی انواع دستگاه‌های روغن‌گیری برای استفاده خانگی و صنعتی، مزایا و معایب هر کدام و همچنین برآورد قیمت انواع روغن‌های گیاهی می‌پردازد.

دستگاه‌های روغن گیری خانگی

دستگاه‌های کوچک خانگی عموماً برای استخراج روغن از دانه‌های گل‌آباد، کنجد، تخمه آفتابگردان و انواع مغزهای خشک طراحی شده‌اند. از مهم‌ترین ویژگی‌های این دستگاه‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

قیمت مناسب: معمولاً بین ۲ تا ۸ میلیون تومان متغیر است.
نحوه کار ساده: با فشار مکانیکی یا ترکیب فشار و حرارت کم، روغن استخراج می‌شود.
حفظ ارزش غذایی: چون دما در حد پایین‌تری نگه داشته می‌شود، اسیدهای چرب ضروری و ویتامین‌ها کمتر تخریب می‌شوند.

نمونه‌های پرطرفدار شامل دستگاه‌های روغن‌گیری فشار سرد و روغن‌گیری هیدرولیک می‌باشند که برای تولید روغن‌های کنجد، آفتابگردان و اوزان مختلف مناسب‌اند.

دستگاه‌های روغن گیری صنعتی

در مقیاس صنعتی، نیاز به ظرفیت بالاتر، راندمان بیشتری و قابلیت کار با انواع دانه‌ها وجود دارد. دستگاه‌های صنعتی معمولاً از دو تکنولوژی اصلی استفاده می‌کنند:

فشار مکانیکی (پرس هیدرولیک یا هیدروکربن): این روش برای دانه‌های سخت مانند بادام زمینی و فندق مناسب است و می‌تواند تا ۷۰ درصد از وزن دانه را به روغن تبدیل کند.
استخراج حلالی: با استفاده از حلال‌های خوراکی (مانند هگزن) و سپس تصفیه، میزان استخراج به ۹۵ درصد می‌رسد. این روش بیشتر برای روغن‌های خوراکی با کیفیت بالا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

قیمت دستگاه‌های صنعتی بسته به ظرفیت (از ۵۰۰ کیلوگرم تا چند تن در روز) و تکنولوژی انتخابی، بین ۲۵ تا ۱۵۰ میلیارد تومان متغیر است.

بررسی قیمت روغن‌های گیاهی (به جز روغن ذرت)

نوع روغن	قیمت (به ازای ۱ لیتر)	منبع اصلی استخراج
روغن کنجد	۲۲,۵۰۰ – ۲۸,۰۰۰ تومان	دانه کنجد
روغن آفتابگردان	۱۸,۰۰۰ – ۲۲,۰۰۰ تومان	دانه آفتابگردان
روغن گردو	۴۵,۰۰۰ – ۵۵,۰۰۰ تومان	دانه گردو
روغن ارغوان (زیتون)	۶۰,۰۰۰ – ۸۰,۰۰۰ تومان	میوه زیتون
روغن بادام	۷۰,۰۰۰ – ۹۰,۰۰۰ تومان	دانه بادام

مزایا و معایب استفاده از روغن‌های گیاهی استخراج‌شده در خانه

مزایا:
- کنترل کامل روی کیفیت و خلوص روغن.
- بدون افزودنی شیمیایی یا حلال.
- صرفه‌جویی در هزینه‌های بلندمدت نسبت به خرید بسته‌بندی.
معایب:
- سرمایه‌گذاری اولیه برای خرید دستگاه.
- نیاز به مهارت‌های پایه در تمیزکردن و نگهداری دستگاه.
- دوره زمان استخراج نسبتاً طولانی‌تر نسبت به محصولات صنعتی.

نتیجه‌گیری

اگر به دنبال روغن گیری به جز روغن ذرت هستید، گزینه‌های خانگی و صنعتی هر دو می‌توانند نیازهای مختلف شما را برآورده کنند. برای مصرف‌کنندگان خانگی، دستگاه‌های فشار سرد یا هیدرولیک با هزینه‌ی متوسط انتخاب مناسبی هستند؛ در حالی که صنایع بزرگتر با سرمایه‌گذاری در دستگاه‌های فشار مکانیکی یا استخراج حلالی می‌توانند به راندمان بالا و تولید مداوم دست یابند. در نهایت، توجه به قیمت روغن‌های گیاهی و مقایسه آن با هزینهٔ سرمایه‌گذاری اولیه، به شما کمک می‌کند تصمیم هوشمندانه‌ای بگیرید.